Vorig jaar stond ik op een grijze zaterdagochtend om kwart over acht op Utrecht Centraal, met een thermosbeker koffie en een rugzak die nog leeg genoeg was voor een paar zakjes gebrande amandelen. Twee uur later liep ik de stationshal van Keulen uit en keek ik recht tegen de Dom aan. Geen file bij Venlo, geen parkeergarage van €30 per dag, geen gedoe met een milieuzone. Wie in december naar de kerstmarkt in Keulen wil, kan dat vanuit Utrecht het makkelijkst doen met de ICE, die rechtstreeks in ongeveer 2 uur van Utrecht Centraal naar Köln Hauptbahnhof rijdt. Je hoeft niet over te stappen en stapt uit op een paar honderd meter van de grootste kerstmarkt van de stad.
Die ICE rijdt de hele dag door, ruwweg elke twee uur, vanaf Amsterdam via Utrecht en Arnhem richting Duitsland. Het handige van december is dat je zonder overnachting een volle dag kunt maken: met de eerste trein heen en een trein rond acht of negen uur 's avonds terug heb je ruim tijd voor meerdere markten en een avond onder de lichtjes. Wil je juist de drukte van de zaterdag ontwijken, kies dan een doordeweekse dag. Het verschil is groot, vooral op de markt bij de Dom, waar het in het weekend schuifelen is tussen de kraampjes.
Wat je kwijt bent aan een kaartje
Hier zit het grootste verschil tussen slimme en minder slimme reizigers. Een kaartje dat je een paar dagen van tevoren aan het loket koopt, kost al snel meer dan €50 per enkele reis. Boek je echter een aantal weken vooruit via NS International of de site van Deutsche Bahn, dan zijn er aanbiedingstickets voor een vaste trein te krijgen vanaf zo'n €20 tot €30 per enkele reis. Die tickets zijn wel gebonden aan de trein die je kiest, dus bedenk vooraf hoe lang je wilt blijven. Een tip die ik zelf pas laat ontdekte: boek de terugreis net iets later dan je denkt nodig te hebben. Niets is zo zonde als een glühwein half laten staan omdat je trein over twaalf minuten vertrekt.
De kerstmarkten in Keulen openen in de regel rond half november en sluiten op of rond 23 december. De precieze data voor 2026 worden meestal in de loop van het najaar bevestigd, dus check die even voordat je boekt. In de week voor kerst is het overal het drukst, de eerste twee weken van december zijn vaak een prettige middenweg.
Van het station naar de kraampjes
Dit is misschien wel het mooiste deel van de reis met de trein. Je loopt het station uit, gaat de trappen op naar het Domplein en staat letterlijk tussen de eerste kramen. Vanaf daar is het een kwartiertje lopen naar de markt op de Alter Markt en de Heumarkt in de oude binnenstad, en iets verder ligt de markt bij de Neumarkt. Een dagkaart voor het openbaar vervoer heb je eigenlijk niet nodig, tenzij je slecht ter been bent of ook de havenmarkt bij het Chocolademuseum wilt meepakken. Dat laatste raad ik overigens aan: aan het water is het een stuk rustiger dan rond de Dom.
En dan het duurzame stuk, want daar draait het voor veel mensen tegenwoordig ook om. Een treinreis van Utrecht naar Keulen en terug stoot per persoon een fractie uit van wat dezelfde rit met een benzineauto oplevert, zeker als je alleen of met z'n tweeën reist. Je bent bovendien verlost van de Duitse milieuzone, waarvoor je met de auto een Umweltplakette nodig hebt. Wie met het hele gezin gaat, rekent misschien wel uit dat de auto goedkoper is. Maar wie het hele plaatje meeneemt, met de parkeerkosten, de vermoeide chauffeur op de terugweg en het glas glühwein dat je dan moet laten staan, komt al snel bij de ICE uit.
Mijn eigen ritueel inmiddels: op de terugweg een plekje aan het raam, de amandelen open, en kijken hoe het donkere Duitse landschap langzaam overgaat in de lichtjes van Arnhem. Dat is een einde van een dagje kerstmarkt dat je met de auto nooit krijgt.
