Waarom je been of arm ineens gaat slapen
Een slapend been of een slapende arm voelt vaak tintelend, doof of prikkelend, alsof er duizenden kleine naaldjes in je huid prikken. Dit wordt in de medische wereld ook wel paresthesie genoemd. Het ontstaat meestal doordat zenuwen of bloedvaten tijdelijk worden afgekneld, waardoor signalen niet goed kunnen worden doorgegeven en de doorbloeding vermindert.
De rol van zenuwen en bloedvaten
Zenuwen werken als elektrische kabeltjes die signalen van en naar je hersenen sturen. Wanneer je lang in een onhandige houding zit of ligt, kan er druk ontstaan op een zenuw of op de bloedvaten die deze zenuw van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. Hierdoor raakt de zenuw tijdelijk geïrriteerd of werkt minder goed. Zodra de druk weggenomen wordt, komt de doorbloeding weer op gang en voel je het bekende, vaak wat pijnlijke, "ontwaken" met tintelingen.
Oorzaken van een slapend been of arm
In de meeste gevallen is een slapend ledemaat onschuldig en tijdelijk. Toch is het handig om te weten welke factoren dit kunnen uitlokken, zodat je ze waar mogelijk kunt vermijden.
Onhandige houdingen tijdens zitten of slapen
Veel mensen krijgen een slapend been doordat ze met gekruiste benen zitten of te lang op de rand van een stoel hangen. Bij de armen zie je het vaak als je met je hoofd op je arm in slaap valt, of als je op je zij ligt met de arm onder je lichaam. De langdurige druk op zenuwen en bloedvaten zorgt dan voor tijdelijke uitval en tintelingen.
Strakke kleding en accessoires
Nauwe spijkerbroeken, strakke sokken, elastieken boorden of horlogebandjes kunnen plaatselijk druk geven op zenuwen of de doorbloeding belemmeren. Vooral rond de enkels, polsen en bovenbenen kan dit leiden tot een slapend gevoel. Een simpelere, lossere kledingkeuze kan het probleem vaak al verminderen.
Langdurig dezelfde beweging of houding
Monotone handelingen, zoals langdurig typen, gamen of het vasthouden van een smartphone, kunnen bepaalde zenuwen in de pols of arm overbelasten. Ook lang stilstaan of zitten zonder pauze maakt de doorbloeding minder actief, wat tintelingen in benen en voeten kan veroorzaken. Regelmatig even bewegen en je houding veranderen helpt om je zenuwen en bloedvaten te ontlasten.
Wanneer is een slapend been of arm niet normaal
Een slapend ledemaat dat snel herstelt is meestal onschuldig. Soms kan het echter wijzen op een onderliggend probleem. Het is belangrijk om te letten op hoe vaak het voorkomt, hoe lang het duurt en of er andere klachten bij komen.
Signaleren van mogelijke gezondheidsproblemen
Neem contact op met je huisarts als het gevoel van tintelingen of gevoelloosheid vaak zonder duidelijke reden optreedt, lang aanhoudt, maar één kant van je lichaam betreft of gepaard gaat met klachten als krachtsverlies, problemen met praten of een scheve mond. Ook bij pijn in nek of rug met uitstralende tintelingen in arm of been, of bij diabetes of andere chronische aandoeningen, is medisch advies verstandig. Zo kan tijdig worden onderzocht of er bijvoorbeeld sprake is van zenuwbeknelling, een tekort aan bepaalde vitamines of een andere oorzaak.
Wat je zelf kunt doen om klachten te verminderen
Let op een ontspannen zithouding, wissel regelmatig van houding en vermijd langdurig gekruiste benen. Gebruik een goed kussen en matras zodat er minder druk op je schouders en heupen komt tijdens het slapen. Draag geen overdreven strakke kleding en neem tijdens werk of gamen korte beweegpauzes. Door beter op houding en belasting te letten, kun je de kans op een slapend been of een slapende arm vaak aanzienlijk verkleinen.
