Wat gebeurt er in je hoofd bij een koudeklap
Veel mensen herkennen het: je neemt enthousiast een grote hap ijs of een slok ijskoud drinken en binnen een paar seconden schiet er een scherpe pijn door je voorhoofd. Deze zogenoemde ijshoofdpijn of brain freeze is vervelend, maar meestal onschuldig. Toch is het prettig om te weten wat er precies gebeurt en wanneer je beter even extra kunt opletten.
Hoe koude iets in je mond tot hoofdpijn leidt
De hoofdpijn ontstaat doordat de temperatuur in je gehemelte en de achterkant van je keel plotseling daalt. Daar lopen bloedvaatjes en zenuwen die heel gevoelig zijn voor snelle temperatuurwisselingen. De bloedvaten vernauwen door de kou en zetten daarna weer snel uit zodra het weefsel opwarmt. Deze snelle afwisseling geeft een soort schokreactie in de zenuwen, vooral in de nervus trigeminus, een belangrijke gezichtszenuw. Je hersenen interpreteren dat signaal als pijn in je voorhoofd of rond je slapen, ook al komt de prikkel eigenlijk uit je mond en keel.
Waarom de een er meer last van heeft dan de ander
Niet iedereen krijgt even snel hoofdpijn van koude drankjes of ijs. Dat heeft te maken met verschillen in gevoeligheid van de zenuwen en de doorbloeding in het gehemelte. Ook de manier waarop je eet of drinkt speelt een rol. Grote slokken, snel achter elkaar, of koude producten die tegen het bovenste deel van je mond komen, vergroten de kans op pijn. Sommige mensen met gevoelige bloedvaten of een aanleg voor migraine merken dat ze sneller of heftiger reageren op plotselinge kou in de mond.
Is ijshoofdpijn gevaarlijk
Voor de meeste mensen is ijshoofdpijn niet gevaarlijk en gaat het binnen een halve tot hele minuut vanzelf over. Toch kan het een signaal zijn dat je bloedvaten en zenuwen extra gevoelig zijn, wat vaker voorkomt bij mensen met migraine. Krijg je naast de korte scherpe pijn ook andere klachten, zoals een langdurige bonzende hoofdpijn, misselijkheid of lichtgevoeligheid, dan kan de koude prikkel een migraineaanval uitlokken. In dat geval is het verstandig om goed op je grenzen te letten en koude voeding rustiger en in kleinere hoeveelheden te nemen.
Wat je zelf kunt doen om de pijn te voorkomen
Je kunt de kans op hoofdpijn door koude voeding flink verkleinen met een paar eenvoudige aanpassingen. Het belangrijkste is om extreme temperatuurschokken te vermijden. Dat betekent niet dat je geen ijs of ijskoude drankjes meer mag, maar wel dat je bewuster met snelheid en hoeveelheid omgaat.
Praktische tips bij eten en drinken
Neem kleinere hapjes of slokjes en laat koud eten of drinken kort in je mond opwarmen voordat je doorslikt. Probeer te voorkomen dat ijs of ijskoude drank direct hard tegen je gehemelte komt. Krijg je toch een plotselinge steek, druk dan je tong stevig tegen je gehemelte om het sneller op te warmen. Ook langzaam ademen door je neus kan helpen, omdat de warmere lucht de kou iets compenseert. Merk je dat je heel snel hoofdpijn krijgt, bouw dan de temperatuurverschillen rustiger op door bijvoorbeeld eerst iets minder koude drank te nemen voordat je aan een ijskoud drankje begint.
