Waarom je smaak verandert als je verkouden bent
Als je verkouden bent, lijkt het soms alsof al je eten naar karton smaakt. Dat is geen verbeelding. Een verkoudheid beïnvloedt namelijk meerdere zintuigen tegelijk, waardoor smaakbeleving verandert. Voor de meeste mensen is dat tijdelijk, maar het kan wel frustrerend zijn, zeker als je normaal gesproken graag van eten geniet.
De rol van je neus bij proeven
Wat wij smaak noemen, is eigenlijk een combinatie van smaak en geur. Je tong kan maar vijf basissmaken onderscheiden: zoet, zuur, zout, bitter en umami. Alle andere nuances, zoals het verschil tussen aardbei en framboos, komen vooral door geur. Bij een verstopte neus kunnen geurmoleculen minder goed bij het reukcentrum in je neus komen. Daardoor valt een groot deel van je smaakbeleving weg en lijkt eten flauwer of zelfs helemaal smaakloos.
Wat er precies in je lichaam gebeurt
Bij een verkoudheid raakt het slijmvlies in je neus ontstoken en gezwollen. Er ontstaat extra slijm en je neus kan dicht gaan zitten. Juist dat gezwollen slijmvlies blokkeert de weg naar je reukreceptoren, waardoor je minder ruikt en dus ook minder proeft. Soms herken je alleen nog heel sterke smaken, zoals zout of zuur.
Invloed op speeksel en mondgevoel
Verkouden zijn kan ook je speekselproductie veranderen. Je ademt vaker door je mond, je drinkt soms minder en je mond kan droger aanvoelen. Speeksel helpt normaal gesproken smaakstoffen op te lossen en naar je smaakpapillen te brengen. Als je mond droger is, worden smaken minder goed verspreid en dat versterkt het gevoel dat eten minder smaak heeft. Daarnaast kan een geïrriteerde keel ervoor zorgen dat warme of gekruide voeding anders aanvoelt, waardoor je ongemerkt ook anders gaat eten.
Wat je zelf kunt doen om beter te proeven
Hoewel je de verkoudheid zelf moet uitzieken, kun je wel wat doen om eten weer aantrekkelijker te maken. Door slim te kiezen welke smaken je gebruikt, kun je toch meer genieten van je maaltijden.
Kies voor uitgesproken smaken en structuren
Als je reuk minder werkt, komt het extra aan op de basissmaken en de structuur van je eten. Gerechten met iets meer zout, zuur of umami (zoals tomaat, kaas of bouillon) worden vaak beter waargenomen. Ook verse kruiden, pittige specerijen en mosterd kunnen helpen om meer smaak te ervaren, zolang je keel dit toelaat. Verder kan het helpen om te spelen met structuren, zoals knapperige groenten, noten of geroosterd brood. Je brein krijgt dan extra prikkels via gevoel en geluid, waardoor eten minder saai aanvoelt.
Wanneer moet je je zorgen maken
Bij een gewone verkoudheid komt je smaak meestal vanzelf terug zodra je neus weer vrij is. Dat duurt vaak een aantal dagen tot enkele weken. Merk je dat je smaak langer wegblijft of bijna volledig verdwenen is, dan is het verstandig contact op te nemen met je huisarts. Zeker als je ook minder eetlust hebt en onbedoeld afvalt, is het belangrijk om advies te vragen. Tijdig hulp zoeken voorkomt dat je tekorten krijgt en helpt je om toch voldoende en gevarieerd te blijven eten.
