De eerste keer dat ik in december op Madeira stond, droeg ik een korte broek en een trui om mijn middel geknoopt. Om half tien 's ochtends zat ik in Funchal nog op een terras zonder jas, een uur later liep ik op de Pico do Arieiro in een wolk van tien graden met een wind die dwars door mijn windjack sneed. Dat is Madeira in de winter in één beeld: aan zee voelt het als een lentedag, in de bergen is het een heel ander verhaal.
Het antwoord op de vraag
Ja, je kunt in december op Madeira prima wandelen langs de levada's, mits je je laat leiden door het weer en de dagelijkse meldingen van het eiland. In Funchal en langs de zuidkust ligt de temperatuur overdag meestal rond de 19 tot 20 graden, 's nachts zakt het naar zo'n 14 of 15 graden. De zee is dan nog ongeveer 19 graden. Hoger op het eiland, zeg boven de 1.000 meter, is het gemiddeld vijf tot tien graden kouder en kan het in de hoogste delen zelfs vriezen. Het is dus verstandig om een route te kiezen die bij de hoogte past: Levada dos Cedros of de Levada do Caldeirão Verde liggen lager en zijn in december vaak goed te doen, terwijl de bergroutes rond Pico Ruivo regelmatig in de mist zitten.
Wat het weer in december echt doet
December is een van de natste maanden van het jaar op Madeira, met gemiddeld acht tot tien regendagen, vooral aan de noordkant en in de bergen. De zuidkust blijft droger. Een bui is zelden een probleem, maar na hevige regen kunnen stukken van een levada afgesloten worden vanwege steenslag of een glad pad. Een tijdje geleden stond ik bij het begin van de route naar Caldeirão Verde, waar een bordje meldde dat het pad dicht was. Een mooie les: kijk vóór vertrek altijd op de officiële site met afgesloten wandelroutes en vraag je hotel of een lokale gids om advies. Dat kost je vijf minuten en scheelt een teleurstellende dag.
Wat je inpakt, bepaalt veel van je wandeldag. Neem stevige wandelschoenen met een goed profiel mee, want rotsen en tunnels zijn nat en glad. Een zaklamp of hoofdlamp is verplicht voor de tunnels op veel levada's, ook overdag, want sommige zijn honderden meters lang en pikdonker. Een lichte regenjas, laagjes kleding en een muts voor de hogere delen maken het verschil tussen genieten en zuchten. Het wordt ook al rond zes uur donker, dus start vroeg en plan je terugweg ruim voor zonsondergang.
Voor wie is december een goede maand?
Wie niet alleen op zon uit is maar ook op rust, komt in december aan zijn trekken. De drukte van het hoogseizoen is voorbij, de paden zijn stiller en de bloemen van de winter, zoals de kerstster en de aloë, kleuren Funchal. Rond de feestdagen is het eiland juist druk met bezoekers voor de kerstverlichting en het nieuwjaarsvuurwerk, dus boek vliegtickets en een hotel op tijd. Wie wil zwemmen, kan met zeewater van 19 graden beter een verwarmd hotelzwembad kiezen, want de kust van Madeira is vaak steenachtig en de golven zijn in de winter onrustig.
Mijn advies is om de zuidkant te kiezen als basis en de wandelingen te plannen op de dagen met het beste weerbericht. Zo heb je altijd een goed plan B voor als de berg in de mist zit. En neem, wat je ook doet, een warme trui mee. Ik had hem de eerste keer thuisgelaten en heb er sindsdien nooit meer een vlucht gemaakt zonder.
